Revalidatie van hamstringblessures

Spierblessures zijn veel voorkomende sportblessures en leiden tot veelvuldig sportverzuim. Dit geldt vooral voor verrekkingen en kneuzingen zoals hamstringblessures. Het aantal recidiefletsels is ook hoog.

Dr Xavier Valle, lid medische dienst FC Barcelona, en medeauteurs waaronder de Nederlandse sportarts Johannes Tol , zien als de belangrijkste oorzaken hiervoor de slecht gedefinieerde criteria voor terugkeer naar sport (RTP)  en het falen van revalidatieprogramma's. In het Asian Journal of Sports Medicine geven ze een uitgebreid overzicht met richtlijnen en adviezen voor verbetering.

De auteurs benadrukken het belang  om in de revalidatieprogramma's bij hamstringblessures objectieve en subjectieve criteria te hanteren voor de overgangen tussen revalidatiefasen. De focus moet niet alleen lokaal op het litteken worden gelegd, maar ook op het dynamisch fysiek functioneren van de sporter. Proprioceptie, corestabiliteit, flexibiliteit, bewegingsvrijheid, kracht, fitness en criteria voor doelen en testen en psychologische fitheid vormen onderdelen. Ze concluderen dat er op dit moment geen consensus is over de te hanteren criteria om de opbouw van het programma te sturen of de sporter sport te laten hervatten . Met hun artikel proberen ze een 'evidence based' protocol te presenteren.

Hamstrings zijn bi-articulaire spieren, dat wil zeggen dat ze twee gewrichten overspannen. Ze overspannen zowel de knie als de heup. Hierdoor maken ze gelijktijdig knieflexie en heupextensie mogelijk. Ook betekent dit, dat de hamstrings gelijktijdig gerekt kunnen worden over twee gewrichten, terwijl ze grote krachten moeten leveren. Bij hardlopen en andere loopsporten zie je  piekbelastingen in de hamstrings ontstaan in het begin van de standfase en aan het eind van de zwaaifase.

In een overzichtelijk format presenteren de auteurs een op criteria gebaseerd revalidatieprogramma met duidelijke doelstellingen en progressiecriteria voor elke fase; acuut, subacuut en functioneel. Criteria voor het ontwerp van oefeningen worden beschreven en oefeningen kunnen daarom worden aangepast aan de individuele mogelijkheden, doelen, sportbewegingen en belastingsprofiel.

Er is in de literatuur geen consensus over criteria bij hamstringblessures, die kunnen aangeven wanneer het veilig is om weer te starten met sport. Op basis van ervaringen met topsporters, raden de auteurs aan dat een serieuze sporter een normale trainingsweek moet kunnen doorstaan (met minstens vier sessies) zonder pijn, ongemak of "angst" voor herhaling. Hartslag of GPS gegevens kunnen bijdragen aan de beoordeling van de verrichte inspanningen. Omdat ook vermoeidheid een belangrijke rol speelt bij recidiefblessures worden tevens conditietests als criterium aangeraden.  Isokinetische krachtmetingen en MRI lijken niet zinvol bij te kunnen dragen aan de beslissingen omtrent 'return to play'. Nadat de sporter zijn of haar sport heeft hervat wordt de sporter nog aangeraden om enkele maanden een secundair preventief programma te volgen.

1. Asian Journal of Sports Medicine, X Valle et al, Hamstring Muscle Injuries, a Rehabilitation Protocol Purpose, 2015.